İ.Ü İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Diyabet Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Satman, hipertansiyonu ''sinsi'' bir hastalık olarak nitelendirerek, hastaların ancak yüzde 5'inde hipertansiyonun nedeninin belli olduğunu söyledi.
 

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) belirlediği normlara göre, kişinin sistolik (büyük) tansiyonunun 140 mmHg veya diyastolik (küçük) tansiyonunun 90 mmHg'nin üzerinde ölçülmesi durumunun ''hipertansiyon'' olarak kabul edildiğini anlatan Prof. Dr. Satman, bazı insanların hipertansiyona genetik olarak yatkın bulunduklarını kaydetti.
 

Hangi gen ya da genlerin hipertansiyona yol açtığının bilinmediğini vurgulayan Prof. Dr. Satman, ''Yaşam tarzı ve diğer çevresel etkenler de hipertansiyonun ortaya çıkışını kolaylaştırır. Hareketsizlik, beslenme alışkanlıkları (tuzlu yemek, kalorisi yüksek, doymuş yağ oranı yüksek gıdaları daha çok tüketmek), sigara ve alkol tüketimi gibi faktörler hipertansiyon gelişimini hızlandırır'' diye konuştu.

''Dünya ortalamasının üzerinde''
Hipertansiyonun çok yaygın bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Satman, DSÖ verilerine göre dünyada hipertansiyon sıklığının toplumdan topluma değişmekle birlikte yüzde 20-25 civarında olduğunu söyledi.
 

Prof. Dr. Satman, ''Ülkemizde ise, yakın zamanda 20 yaş üzerinde yaklaşık 25 bin kişiyi kapsayan ve DSÖ normları çerçevesinde gerçekleştirilen çalışmaya göre, hipertansiyon sıklığı yüzde 29 bulunmuştur. Bu oran dünya ortalamasının üzerindedir'' dedi.
 

Yaşlanmanın hipertansiyonun gelişmesini hızlandıran en önemli faktör olduğuna işaret eden Prof. Dr. Satman, şunları kaydetti:
''Türkiye'de 40'lı yaşlardan itibaren nüfusun yüzde 30'dan fazlası, 60'lı yaşlardan itibaren de nüfusun yüzde 60'tan fazlası hipertansiyonludur. Kadınlarda hipertansiyon sıklığı, muhtemelen fiziksel aktivite alışkanlığının bulunmaması ve şişmanlığın yaygın olması nedeniyle erkeklerden daha yüksektir.
 

Eğitim düzeyi ve sosyoekonomik durumu düşük olan kişilerde hipertansiyon riski daha yüksektir. Bölgenin coğrafi şartları da çevresel etmenler olarak hipertansiyon sıklığını belirleyebilir. Genellikle yüksek bölgelerde hipertansiyon sıklığı artar.
Ülkemizde Erzurum, Bursa, Samsun, Trabzon ve İstanbul gibi illerde hipertansiyon sıklığı, yüzde 30-35 ile diğer bölgelerden daha yüksektir.''

''Halk sağlığını tehdit ediyor''
Prof. Dr. İlhan Satman, hipertansiyonun şişmanlık ve diyabet gibi çağımızda halk sağlığını tehdit eden önemli bir sağlık sorunu olduğunu vurgulayarak, ''Ülkemizde diyabetli veya şişman kişilerin yüzde 60'ında hipertansiyon var'' diye konuştu.
 

Hipertansiyonu olan bireylerde tansiyon kontrol altına alınamazsa kalp, koroner damarlar, böbrekler, göz, beyin ve çevresel (bacak, boyun) damarlarda çeşitli bozukluklar (damar tıkanıklığı, enfarktüs, inme, böbrek yetersizliği, göz dibinde kanamalar vb.) meydana geldiğini bildiren Prof. Dr. Satman, bunlardan kaçınmak için kan basıncını normale indirmek ve hiçbir yakınması olmasa bile kan basıncı yüksek hastayı mutlaka tedavi etmek gerektiğini söyledi.
 

Prof. Dr. Satman, hipertansiyonlu hastanın öncelikle fiziki aktivitesini artırması, şişmansa da kilo vermesini önererek, ''Tuz kısıtlaması çok önemli. Genel olarak doymuş yağlardan kısıtlı, bitkisel sıvı yağlardan (zeytinyağından) daha zengin bir beslenme önerilir. Ayrıca sigara ve alkolün kesilmesi, kan basıncının kontrol altına alınmasını kolaylaştırır'' dedi